face
TR EN
Uzman Bilgilendirme
SOLUNUM CİHAZINA BAĞLI HASTANIN BAKIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Mevcut hastalıkları nedeniyle yoğun bakım servislerinde tedavi olan ve kendi solunumlarını yapamadıkları için solunum cihazına bağlanan hastalar, hastane tedavileri stabil hale geldiğinde eve taburcu edilirler. Bu tip hastaların evde bakımlarına devam edilirken solunum cihazını da düzenli kullanmaları gerekebilir.

Hastanedeyken deneyimli ve multidisipliner bir hemşire ekibi tarafından sağlanan tıbbi destek tedavilerini evde devam ettirmek, genellikle hasta yakınlarına düşmektedir. Bu nedenle hasta yakınlarının solunum cihazı ile ilgili her türlü detayı öğrenmeleri ve hastaya doğru şekilde uygulamaları önemlidir. Fakat hastanede profesyonel hemşireler tarafından yapılan bu uygulamaların hasta yakını tarafından evde yapılması çok da kolay bir iş değildir. Her şeyden önce tıbbi bilgisi olmayan birinin hasta üzerinde sorumluluk alması, ters gidebilecek herhangi bir durumda yapılması gerekenleri harfi harfine uygulaması ve ihtiyaç halinde hastanın ambulansla hastaneye sevkinin sağlanması oldukça ağır sorumluluklardır. Yine de hasta yakınları söz konusu eşi, çocukları veya sevdikleri ise her türlü sorumluluğu alacak şekilde göreve hazırdır. Bu nedenle bu önemli görev öncesi taburculuk sırasında hasta ve hasta yakınlarını psikolojik olarak evdeki tedaviye hazırlamak gereklidir.

Solunum Desteği Neden Alınır?

Solunum yetisi olmayan hastalıkların ileri evrelerinde tamamen solunum cihazı üzerinden, solunum yetisi olan fakat oksijen tedavisinin tek başına yeterli olmadığı hastalarda akciğeri rahatlatmak için solunuma destek için mekanik ventilatör denilen solunum cihazları kullanılmaktadır. Solunum cihazı yapay olarak akciğerlere pozitif basınçlı hava yollayarak solunum yükünü hafifletmektedir.

Solunum Cihazı Destek Tedavilerinde Hasta Yakını Eğitimlerinin Önemi

Hasta yakınları, hasta hastaneden taburcu olmadan önce evde kullanılacak solunum cihazının temini için hekiminin yönlendireceği veya kendilerinin bulabileceği solunum cihazları satan firmalar ile görüşülmeli ve gerekli organizasyonu sağlamalıdır.

Hekim tarafından solunum cihazı kullanımının hasta üzerinde etkileri, gelişebilecek komplikasyonlar, enfeksiyonlar için yapılması gerekenler anlatılır. Destek istenebileceği durumlarda hasta yakınlarının ulaşması için yoğun bakım servisinin telefon numaraları hasta yakını ile paylaşılır.

Satın alınan solunum cihazı ve aparatlarının hasta yakını tarafından kullanımı öncesinde firma yetkilileri tarafından evde detaylı bir eğitim programı hazırlanır. Hasta üzerinde cihaz denemeleri yapılarak hastanın rahat nefes alıp alamadığının kontrolleri sağlanır. Solunum cihazı aparatlarının steril edilmesi için yapılması gerekenler anlatılır.

Solunum Cihazının Uygulaması ve Kullanımı Hastaya Göre Değişir

Uzun süreli solunum desteği alması gereken ALS, kronik karaciğer ve akciğer hastalıkları, kas hastalıkları, omurilik yaralanmaları, uyku apnesi ve KOAH gibi hastalıkların tedavileri solunum cihazı ile sağlanmaktadır. Solunum desteği alan hastalar evde ventilatör denilen yapay solunumu üstlenen bir makine sayesinde rahat nefes alırlar. Hangi solunum cihazının nasıl kullanılacağı, hastaya uygulama şekli ekstra özen ve bilgi gerektiren bir durumdur. Hastalığa ve hekimin uyguladığı tedavi sürecine göre mekanik ventilatör tipleri değişkenlik gösterir. Kanül denilen bir tüp ile veya trakestomi denilen boğaza açılan ve deliğe yerleştirilen bir aparat ile kullanılan solunum cihazları vardır. Diğer bir kullanım şekli ise maske tipi olan yüze takılan solunum cihazlarıdır.

Solunum (Ventilasyon) Cihazı Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Solunum cihazının hastaya fayda sağlayacak şekilde doğru kullanımı için izlenmesi gereken adımlar vardır.

Trakeostomili Hastada Solunum Cihazı Kullanımı

Hastaya uzun süreli bir tedavi uygulanıyor ise genellikle Trakeostomi açılır. Trakeostomi, soluk borusuna açılan deliğin içerisine bir boru yerleştirilmesi ve solunum desteği için ventilatör borusunun buradan verilerek solunumun kolaylaştırılması işlemidir.

♣ Solunum cihazının borusu sürekli trakeostomiye takılıdır. Biriken fazla sıvının ve gazın alınması için hastaya Aspirasyon sondası ile bakım yapılır. Bu süreçte yaklaşık 20 sn kadar hasta solunum cihazından ayrılır. Bu işlem sırasında hızlı hareket edilmelidir. Çünkü hasta bu durumdan hem ajite olabilir hem de soluğu kesilmeye başlar.

♣ Akciğerde biriken sekresyon denilen balgamların temizlenerek trakeostomi borusundan çekilme işlemi için de hasta solunum cihazından ayrılır. Bir şırıngaya alınan izotonik solüsyon hastanın trakeostomi alanından içeri gönderilerek yıkama yapılır. Bu sırada hasta solunum cihazına bağlı olmadığı için öksürebilir ve soluksuz kalabilir. Aspirasyon sonrası denilen boru ile içeridekiler çekilmeden hastanın solunum borusu takılarak biraz rahatlaması sağlanır. Aspire edilip işlem tamamlandığında solunum cihazının borusu tekrar trekeostomiye takılarak solunum sağlanmalıdır.

♣ Aspirasyon ve sekresyon temizliği arka arkaya yapılacak ise dikkat edilmesi gereken şey, hastanın her iki işlem arasında yaklaşık 45 sn kadar solunum cihazına bağlanarak solunumunun normale dönmesini beklemek gerektiğidir.

♣ Trakeostomi açılan boğaz bölgesi açık yara olduğundan enfeksiyonlara karşı korunmalı, kuru ve temiz tutulmalıdır. Trakeostomisi olan ve Solunum cihazına bağlı hastalarda özellikle kötü koku, kızarıklık ve akıntı gibi şikayetler görülürse hekime bilgi verilmeli gerekirse tıbbi destek alınmalıdır.

Yüze Takılan Solunum Cihazı Kullanımları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

♣ Hastanın yüz tipine uygun maske seçimi yapılmalıdır. Kimi hasta için sadece burnu kaplayan kimi hastaya da hem burun hem ağzı kaplayan maske modeli solunum cihazları tercih edilir.

♣ Maske yüze yerleştirilip solunum cihazı çalıştırıldığında, maske tipine göre burun modeli ise burun altına, yüzü kaplayan maske ise çene altına ve göz kenarlarına el konularak hava kaçağı olup olmadığının kontrolü yapılır.

Solunum cihazından hastaya sürekli pozitif basınçlı hava verildiğinden bu durum soluk yollarında kuruluğa ve tahrişe neden olur. Bu durumda solunum cihazlarında yer alan ısıtıcı nemlendirici ile hastanın kuruluk hissi azaltılmaya çalışılır. Fakat bu aparatı kullanmak için hekim önerisi alınması gerekmektedir.

♣ Solunum cihazları içerisinde yer alan iki tane filtre bulunur. Bunların ilki bakteri filtresidir ve yıkanmaz, bu nedenle su değmemesi gerekir. İkinci filtre ise toz filtresi olan ve haftada bir yıkanması gerekendir. Bu filtreler ortalama iki ayda bir değiştirilmelidir.

Solunum cihazının hortumları da haftada bir yıkanmalıdır. Hortum ve maske setleri hasta yakınları tarafından yılda bir değiştirilmelidir.

♣ Maske üzerinden geçebilecek enfeksiyonlara karşı hastayı korumak için solunum cihazının yüz aparatlarının günlük olarak nemli bir bez ile silinmesi önerilir. Yine aynı şekilde kafayı sabitleyici bantlar da yıkanmalıdır.

♣ Solunum cihazının periyodik bakımları için firma ile görüşülerek düzenli şekilde yaptırılmalıdır.

♣ Devamlı solunum cihazına bağlı yaşayan hastalarda elektrik kesintilerine karşı evde bir jeneratör bulundurulması gerekir. Çünkü bu tip hastaların solunum desteğinin uzun süreli kesilmesi hayati tehlikeleri de beraberinde getirir.

♣ Hasta hangi şekilde solunum cihazına bağlı olursa olsun genellikle yatağa bağımlı hasta olduğu için gün içerisinde iki saatte bir pozisyonlanmalıdır.

Solunum cihazına bağlı yaşayan hastalar ve onlara bakan hasta yakınlarının duygu durumları sürekli değişkenlik gösterir. Hastalığı inkar etme, endişe, unutma, gülme, kabullenme, suçlama, unutma, teselli, itiraz gibi bir birine zıt duygular bir biri ardına yaşanabilir.

UZMANINA SOR
Copyright © 2018 | İstanbul Medical Center
GZip: True