Yatağa Bağımlı Hastalarda Banyo Nasıl Yaptırılır?

Hastalıklar sonucu yatağa bağımlı hale gelmek ve bakım konusunda birilerinden zorunlu destek almak, özellikle bilinci yerinde olan hastalar için zor bir süreçtir. Böyle bir durumda hasta, her ne kadar mecburiyetler sonucu bakım alıyorsa da, bakımına destek olan kişilere karşı zaman zaman mahcubiyet, üzüntü ve utanma hissine kapılır. Bazı zamanlar öfkelenir, çaresizlik hisseder ve psikolojik sorunlar dahi yaşayabilir. Yatağa bağımlı hastanın bakım sürecine hasta yakınlarının gözünden bakıldığında ise, uzun süreli bakım yorucu, yıpratıcı ve zorlayıcı bir durumdur.

Yatak İçi Banyo Hangi Hastalıklarda Yapılır?

  • Yatağa bağımlı hastalar
  • Vücudunun herhangi bir yeri felçli olan hastalar
  • Riskli ameliyatlar sonrası yatakta tedavisine devam edilen hastalar
  • Yaşlılık
  • Ağır enfeksiyon geçiren hastalar
  • Obez hastalar
  • Diğer farklı hastalıklar

Yatağa Bağımlı Hastalarda Bakım Neden Önemlidir?

Yatağa bağımlı hastaların bakımları, kişinin mevcut hastalıklarının yanı sıra farklı komplikasyonların gelişmesini önlemek ve kişinin kendini mutlu ve özgüvenli hissetmesi adına ekstra önemlidir. Bu nedenle bakım yapan kişilerin bakım süreçlerine hakim olmaları, bilinçli hareket etmeleri ve özen göstermeleri gerekir.

Yatağa Bağımlı Hastaların Banyo Bakımında Önce Hasta Güvenliği

Öncelikle bakım verilen yatağa bağımlı kişinin yatak içerisinde güvenliğinin sağlanması gerekir. Hastada duyu kayıpları var ise el ve bacaklarının yatak içerisinde ve sabit tutulmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca hastada uzun süreli yatmadan kaynaklı bası (yatak) yaraları var ise o kısım korunmalı ve hastanın acı çekebileceği pozisyonlamalardan kaçınılmalıdır.

Bakım verilecek kişiler, agresif, şuur bulanıklığı olan, konuşma bozukluğu çeken veya bilinci olmayan hastalar olabilir. Bu nedenle bakım yapılırken mutlaka en az iki kişinin birbirini destekleyerek ve iş paylaşımı yaparak hastaya banyo yaptırılması uygun olacaktır.

Tüm Vücut Banyo Bakımı Nasıl Yapılır?

Yatağa bağımlı hastaların banyo bakımı öncesi banyoyla ilgili olan tüm malzemelerinin yatağın yanında sabit bir yerde hazırlanması gerekir.

Banyo için gerekli malzemeler

  • Banyo havlusu
  • Yüz havlusu
  • Pamuklu banyo bezi veya spanç (gazlı bez)
  • Tek kullanımlık eldiven
  • Şampuan
  • 2 adet kova
  • Kirli torbası
  • Yatak, çarşaf takımı
  • Temiz iç çamaşırı
  • Pijama

Yatağa Bağımlı Hastaya Yaptırılacak Banyonun Aşamaları

Yatağa bağımlı hastaların tüm vücut temizliği/banyosu haftada en az bir kere planlanmalıdır. Hastada sonda varsa değişim zamanlarına dikkat edilmeli ve temizliği yapılmalıdır. Hastanın altı bezleniyor ise tuvalet temizlikleri her gün temiz sabunlu su ile hijyene dikkat edilerek yapılmalıdır. Banyoya başlamadan önce hastanın yatağının altına su geçirmez örtü/hasta bezi serilir. Hastanın üzeri de üşümemesi için örtülür. Oda ıssının ortalama 24° olması sağlanır. Hastaya takılı serum, oksijen gibi tedavi uygulamaları varsa bir süreliğine kapatılır. Hastanın katateri var ise ıslanmaması için üzeri bir bez ile örtülür.

Yatağa Bağımlı Hastanın / Saç Bakımı

Hasta yakını tarafından yatağa bağımlı hastanın saç bakımı yapılacaksa aşağıdaki sıralama ile yıkama işlemi gerçekleştirilir.

– Saç banyosu 2 şekilde gerçekleştirilir.
– Bunlardan biri saç yıkama için piyasada satılan saç yıkama boneleri alınarak temizlik sağlanmasıdır. Kendinden köpüklü olan ve durulamaya ihtiyaç olmayan bu boneler hastanın başına giydirilir ve sonrasında ovularak hastaya saç banyosu be saç bakımı yapılmasını sağlar.
– Diğeri ise hastanızın saçını istediğiniz gibi yıkama olanağı sağlayan baş banyo küvetleridir.
– Baş banyo küvetleri; sıcak ve soğuk su torbası, küveti ve duş fıskiyesi ile hastalara tam bir saç banyosu yapma imkanı sunar.
– Fıskiye ile hastanın başı sıcak suyla ıslatılır. Şampuan dökülerek saç dipleri ve tüm saçlı alanı yumuşak hareketlerle yıkanır. Ardından temiz su ile iyice durulanır. Temiz bir havlu ile sarınarak hastanın ıslanmaması ve üşümemesi sağlanır.
– Akıtılan sular küvetin kendi hortumu sayesinde direk kovaya gelecek şekilde ayarlandığı için etrafın ıslanması önlenir.
– Yatağa bağımlı hastaların bir kısmı bu işlem sırasında çok koopere (iletişim kuramayabilir) olmayabilir. O nedenle sakinleştirici cümleler ile hastaya yaklaşılmalı, gerekli durumlarda destek için bulunan kişilerden yardım alınmalıdır.

Yatağa Bağımlı Hastanın / Yüz Bakımı

Kulaklar temiz bir bez veya gazlı bezle içten dışa doğru tek seferde silinir. Gözlerin üst bölümleri ve alt kısımlar yine içten dışa temizlenir. Ağız bakımı, dudak kenarları silinir. Burun, alın, çene ve tüm yüz bölümü önce temiz küçük sabunlu bezlerle temizlenerek ardından yine bezlerle kurutularak yüz bakımı tamamlanır.

Yatağa Bağımlı Hastanın / Vücut Banyosu

Hasta yakını tarafından yatağa bağımlı hastanın vücut banyosu yapılacaksa aşağıdaki sıralama ile yıkama işlemi gerçekleştirilir.

– Vücut banyosu saç banyosunda olduğu gibi 2 şekilde gerçekleştirilir.
– Bunlardan biri vücut banyosu için piyasada satılan hasta silme süngerleri kullanılarak yapılan temizliktir. Kendinden köpüklü olan ve durulamaya ihtiyaç olmayan bu süngerler hastanın yatağını ıslatmadan temizlenmesini sağlar.
– Diğeri ise hastanızın vücudunu istediğiniz gibi yıkama olanağı sağlayan hasta yıkama yataklarıdır.
– Hasta yıkama yatakları; küvet şeklinde olması, kenarlıklarının bulunması ve boşaltma hortumu sayesinde hastalara tam bir banyo yapma imkanı sunar.
– Hasta yıkama yatağı, hastanın altına yerleştirildikten sonra şişirilir ve küvet şeklini alır. Hasta normal banyo şartlarındaki gibi yıkanır ve durulanır.
– Tüm atık su küvetin kendi hortumu sayesinde direk kovaya gelecek şekilde ayarlandığı için yatağın ıslanması önlenir.
– Banyo sonrası tüm su boşaltıldığında küvetin havası çıkarılır ve küvet hastanın altından alınır.
– Hastanın vücut bakımı yağlar ve losyonlarla tamamlanır.- Yatağa bağımlı hastaların banyoları tamamlandığında temiz iç çamaşırları ve pijamaları giydirilir. Bir yakından destek alınarak çarşaf, nevresim ve yastık kılıfları değiştirilir.

Yatağa Bağımlı Hastanın Banyosunda Dikkat Edilecek Noktalar

-Banyo sırasında hastanın vücut bakımı yapılırken, mahremiyetine dikkat edilmeli ve sadece temizlenen bölgenin açık olmasına dikkat edilmelidir.
-Göğüs bakımında özellikle bayan hastaların göğüs alt kısımlarına dikkat edilmelidir. Temiz sabunlu bez ile yıkanan göğüs kısımlarının alt kıvrım bölümleri iyice kurulanmalıdır. Bu bölgenin nemli kalması enfeksiyon riskini arttırmaktadır.
-Yatağa bağımlı kadın hastanın perine bölgesi ve erkek hastanın genital bölgesi enfeksiyona en açık bölgelerdir. O nedenle, bu bölgeler yukarıdan aşağı şekilde temizlenir. Bir alanlara değdirilen bez tekrar kullanılmaz, bezler değiştirilerek temizleme işlemi tamamlanır. Bu sayede enfeksiyon (iltihap) riski en aza indirilir.
-Sırt bölgesi, hastanın arka/sırt bölgesinin temizlenmesi için bir kişiden yardım alınarak hasta yan çevrilir. Vücudun diğer bölümlerindeki gibi temiz sabunlu bezlerle önce sırt bölgesi ardından hastanın popo bölgesi temizlenerek kurulanır.
-Hastada bası yaraları var ise banyo sonrası kremleri sürülerek takip edilmelidir.

Hasta, yatak banyosu sayesinde rahatlayacak ve temizlik hissi moralinin artmasına neden olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir